Thứ Tư, ngày 06 tháng 3 năm 2013

gà chọi gà nòi , bán ga choi , ga noi gà đá , ga da , giống gà chọi , giá rẻ , gia re , cách nuôi gà chọi


Mr : Hoàng 0917.203099 . Mr Bình : 0913.142434

gà chọi là tên gọi chung cho loại gà nuôi dùng cho mục đích giải trí, nó có 2 loại chính là gà đòngà cựa
gà đòn thường được nuôi ở khu vực phía Bắc, miền Trung, có trọng lượng chừng 2,8kg - 4,0kg. dùng đòn để đánh gà đối phương đến khi thắng.
Gà cựa thường thấy chủ yếu nuôi ở khu vực phía Nam, gà được đá có cựa nguyên hoặc là cựa bằng kim loại gắn vào chân khi cho đá với gà đối phương, trận đấu của gà cựa thường diễn ra nhanh hơn của gà đòn, gà cựa có trọng lượng nhỏ hơn. thường là dưới 3,0kg.
cách nuôi gà chọi ở khu vực Miền Bắc (gà đòn) có nhiều cách nuôi gà chọi do chủ gà áp dụng nhằm mục đích chung là rèn cho gà có một thể lực tốt, bền bỉ, bộ lông mượt và dẻo, các đòn đánh chính xác, khả năng chịu đòn và giành chiến thắng. giống gà : được lựa chọn con bố và con mẹ là gà nòi, có nhiều tố chất tốt của một con gà chọi,đây là yếu tố ban đầu nhưng quan trọng nhất nếu muốn có một con gà chọi tốt( gọi là thần kê) con gà mẹ và con gà bố thường có lịch sử chiến đấu tốt, tướng dữ . gà bố mẹ tốt thì thường là gà từ 2- 5 năm tuổi, gà mái có thể 6 năm tuổi, trứng được ấp theo cách truyền thống. chừng 19- 20 ngày là nở cho gà con. gà chọi con được nuôi thả theo mẹ chừng 1 tháng sau đó có thể tách mẹ nuôi theo đàn, khi được 3 tháng tuổi thì gà mái được lựa riêng ra có thể thịt hoặc chọn để giống( lưu ý tránh tuyệt đối việc để gà bố mẹ cùng tông, nghĩa là cùng họ hàng, như thế làm gà có nhiều nhược điểm, bệnh tật và suy nhược dần) gà đực con được nuôi tự do chừng 7 tháng thì có thể khảo đòn để lựa sơ bộ ra những con có đòn , lối đánh hay, độ lỳ cao. sau đó tách ra từng chuồng riêng ( nuôi trong bu là tốt nhất). gà thử đòn 1 hoặc 2 trận là chuyển sang nuôi chế độ gà đá, tiêu chuẩn ăn và luyện tập gắt gao hơn, thức ăn hàng ngày chủ yếu là lúa khô ( thóc) đem luộc cho nứt vỏ chấu, để nguội. lúa ngâm cho nảy mầm rồi cho gà ăn. làm như vậy để cung cấp đầy đủ lượng chất xơ và vitamin, gà cũng dễ tiêu hoá, thức ăn, ngoài lúa ra thì hàng ngày còn có lượng chất tươi cho gà như rau cỏ xanh,Lươn, gân Bò, bảo đảm 200g/ 2 ngày. trong tháng thì cho ăn thêm 1-2 con Thạch Sùng để lông gà mượt và dẻo,mỗi ngày cho gà ăn 2 lần vào giữa buổi sáng và giữa buổi chiều để tránh gà phải luyện tập khi no, lúc đá thì có thể thay đổi lịch cho ăn theo giờ trận đấu để đảm bảo gà khoẻ.

Đổ xô đi săn gà chọi dịp cận Tết

 (Dân trí) - Thời gian gần đây, một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nở rộ phong trào nuôi gà chọi. Từ đầu tháng 12, các "cò" gà ở thành phố lớn đã đổ về các vùng quê săn gà chiến, cung cấp cho các đại gia mê đá gà mùa Tết.
Nghề nuôi gà chọi: “một vốn bốn lời”
Có thể nói, chưa bao giờ số người nuôi gà đá (gà chọi) ở ĐBSCL nhiều như hiện nay, nhộn nhịp nhất là ở Cao Lãnh (Đồng Tháp ), Chợ Lách (Bến Tre) và dọc theo các tuyến lộ miền Tây, nhất là vào những ngày giáp Tết.
Anh Nguyễn Văn Lai ở xã Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách, cho biết: “Bà con ở huyện chợ Lách này cũng như huyện Cái Mơn ngoài thời gian chăm sóc vườn hoa kiểng còn tranh thủ nuôi thêm mấy đàn gà đá. Mỗi tháng kiếm lời trên bạc triệu, nhiều khi gặp được một vài con gà chiến, tung đòn giỏi thì tiền lời gấp 3 - 4 lần bán một con gà thịt”.
Theo anh Lai - một người có kinh nghiệm chăm sóc và biết “xem tướng” gà - chỉ cần nuôi vài bầy gà giống, mỗi năm cũng có thể chọn ra hàng chục con gà chiến có giá trị từ vài trăm ngàn đến vài triệu đồng/con. Ngoài ra, anh Lai cũng "bật mí" cách chọn gà đá. Theo anh Lai, gà đá mỗi con mỗi vẻ, màu sắc đa dạng, tính “yêng hùng” cũng khác nhau, nhất là gà điều, gà xám, gà ô, gà tía.

Ông Tư Râu (xã An Hảo, Tịnh Biên) đang sở hửu con gà trống rừng, mỗi năm thu về chục triệu từ việc bán gà giống.


Anh Nguyễn Văn Tư ở xã Song Phú, Huyện Tam Bình, Vĩnh Long, chia sẻ: “Nuôi gà đá tuy dễ kiếm tiền nhưng rất cực và công phu, đòi hỏi người nuôi phải có bề dày kinh nghiệm, lão luyện, nhất là khả năng nhận diện về tướng mạo, chọn được những con hùng dũng, lông lá màu sắc kỳ vĩ, cặp cán (chân) khoẻ mạnh, vẩy vi đều đặn và tiếng gáy oai phong. Ngoài ra họ còn phải biết o bế, chăm sóc và nâng niu gà như con của mình”.
Muốn có được những con gà chiến đấu bền bỉ, gan dạ, người nuôi phải chú ý đến con bố mẹ, nhất là con mái phải có ngoại hình khác thường, khoẻ mạnh, hung dữ. Nếu sau một vài lứa, đàn con xuất hiện những con gà trống gan lì, có khả năng chịu đòn giỏi thì người ta sẽ chọn con mái đó làm giống và ra sức huấn luyện những con gà trống nổi trội trong đàn.
Theo anh Lai và anh Tư, cho biết ngoài một số người dân háo hức với nghề nuôi gà đá "một vốn bốn lời" này, một số bà con khác nuôi gà đá là để làm cảnh, thưởng thức tiếng gáy vang khỏe của chúng vào mỗi buổi sáng sớm.
Hiện nay, ngoài những hộ nuôi gà tại nhà còn có một lực lượng khá đông chuyên đi săn tìm những con gà độ để cung cấp cho các đại gia “mê gà”, nhất là từ khi bên kia biên giới Campuchia ở Tây Nam mở ra những trường đấu gà lớn. Nhiều tay cá độ có máu ăn thua ráo riết lùng sục khắp nơi để tìm cho được những con gà độ có nhiều thành tích và tiếng tăm lừng lẫy.            
Vượt 200 km để săn gà đá
Trung tuần tháng 12, chúng tôi có dịp về huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh, tình cờ gặp nhóm săn gà đá của anh Nguyễn Văn Long (TP Hồ Chí Minh) đang "đóng quân" 3 ngày trên địa bàn huyện, lăn lê vào tận các ngõ ngách xóm, ấp, săn gà chiến.
Anh Long vui vẻ cho biết: “Năm nào cũng vậy, hễ đến khoảng thời gian này, tôi và mấy anh em lại khăn gói lên đường về các huyện của Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang,… để săn gà chiến cho các đại gia mê gà đá. Công việc này chỉ vất vả 1, 2 mùa đầu, chứ mấy mùa sau là có địa chỉ, số điện thoại rồi nên người dân a lô là mình đến xem, chịu giá thì chi tiền, nhận gà ngay”.
Theo anh Long mấy năm trước để săn được gà chiến, giá rẻ, nhóm anh phải lặn lội vào tận ấp, xóm,… để tìm mua. Thấy cách làm này vừa mắc thời gian, vừa tốn nhiều công sức nên năm rồi nhóm anh Long ký gửi hàng chục con gà trống và gà mái chiến cho một số hộ dân uy tín chăm sóc. Cuối năm nhóm anh chỉ đến thu hoạch, trả tiền công cho người nuôi.

Càng gần Tết các "cò" gà ra sức săn tìm gà đá chiến


Bác Tư Chèn - xã Tam Ngãi (huyện Cầu Kè) - cho biết: “Do xứ mình chưa có giống gà hay bán bạc triệu nên thời gian đầu mình phải kết hợp với mấy anh em "cò" gà tìm giống tốt lai tạo. Từ lứa thứ 2, 3, mình bán mỗi con từ 1 đến 2 triệu đồng, lại có giống gà hay để nuôi tiếp”.
Không khí săn gà đá dịp Tết cũng không kém phần náo nhiệt ở Bến Tre, Đồng Tháp, Cần Thơ,… Anh Hòa - một người săn gà có hơn 10 kinh nghiệm ở TP Hồ Chí Minh - cho biết: “Mấy năm trước cò săn gà đá ít nên có khi mình chậm trễ được. Bây giờ nhiều thanh niên có chút kinh nghiệm xem tướng gà là có thể hành nghề. Bởi vậy trong mấy tuần cuối tháng 12, đầu tháng 1 này, anh em tụi tôi phải chạy vắt giò lên cổ mới có gà chiến cung cấp cho khách”.
Theo anh Hòa, tùy khả năng của mỗi nhóm "cò", có nhóm một mùa tết cũng kiếm được cả trăm triệu. Nếu một mùa Tết “trúng” 50 - 70 con gà cực chiến, mỗi "em" bán với giá từ 10 - 30 triệu thì đã có trăm triệu trong tay.
Từ lâu nghề nuôi gà đá đã là một nghề có thu nhập hấp dẫn. Nếu như những người nuôi gà và thuần dưỡng gà xem đây là một hoạt động mang tính văn hoá thì việc nuôi gà đá để kinh doanh, giải trí và làm cảnh mới thực sự có ý nghĩa. Nhưng một số người lợi dụng tính “yêng hùng” của những con gà chiến để tổ chức cờ bạc, cá độ và sát phạt lẫn nhau, khiến trò chơi đá gà đã phai nhạt dần nét đẹp.
 Nguyễn Hành
Nuôi gà chọi - “nghề chơi” cũng lắm công phu
“Giống gà rất đỗi anh hùng/ Cũng gồm năm đức cũng thông trăm tài”. Trong chiều sâu tâm tưởng của nhiều người, trò chơi chọi gà (theo cách gọi miền Bắc) hay đá gà (theo cách gọi miền Nam) vừa mang tính giải trí vừa góp phần nuôi dưỡng tinh thần thượng võ và là chất keo gắn kết tinh thần cộng đồng. Đây là một thú chơi rất công phu, đòi hỏi người chơi phải có “nghề”. Ngày nay, không chỉ dừng lại ở một thú chơi, nuôi gà chọi đang được xem là một trong những hướng phát triển kinh tế khá hiệu quả, giúp nhiều hộ gia đình đổi đời bởi một con “gà hay” giá có thể lên tới cả trăm triệu đồng…

Công phu chọn giống

Mục đích chính của việc nuôi gà chọi là sử dụng con trống vào việc huấn luyện và thi đấu. Đa phần gà mái và những con trống không thành công trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu thường được bán giết thịt.

Tỉ lệ gà được huấn luyện thành công và trở thành gà thi đấu là rất thấp, chỉ đạt dưới 20% so với tổng số gà trống lúc nở ra.

Ðể có được con gà chọi hay đòi hỏi người phải có công phu và kinh nghiệm, từ việc chọn giống gà, gây giống, xem tướng gà, nuôi dưỡng, luyện tập,... 

Ở miền Bắc, có những địa phương cung cấp giống gà nổi tiếng như Ðình Bảng, Thổ Hà, Yên Phụ (Hà Bắc), Tây Phương (Hà Tây), Nghĩa Đô, Nghi Tàm (Hà Nội). Ở Nam Bộ có gà Bình Định, Cao Lãnh (Ðồng Tháp), Bà Ðiểm (TP Hồ Chí Minh), Bà Rịa...

Trước đây, những dòng gà máu "chiến" (gà dữ) tập trung nhiều ở các tỉnh phía Nam, như dòng gà cụ Tôn Thất Đệ ở Nha Trang, dòng "xám rách" của ông Bảy Đệ ở Vạn Giá (Phú Yên), hay dòng gà ở Mũi Né, Chợ Lầu (Phan Thiết),...  Còn hiện nay, do các tay chơi trao đổi với nhau nên những dòng gà hay đã được rải đều ở khắp các địa phương trong cả nước.

Nhắc đến các giống gà chọi thiện chiến, người ta không thể không nhắc đến giống gà chọi Bình Định với tầm vóc to lớn, xương to, cơ bắp phát triển, chân cao và to khoẻ, có cựa ngắn hoặc không có, lớp biểu bì hoá sừng ở cẳng chân dày và cứng, Gà đá bằng sức mạnh của bàn chân chứ không phải bằng khả năng đâm xuyên của cựa.
Ở giống gà chọi Bình Định, các phần đầu, cổ, ngực, đùi rất thưa lông nhưng hai cánh có bộ lông phát triển, giúp gà có khả năng cất cao mình để tung đòn đá. Mặt gà gọn gàng, thường không có tích, tai ít phát triển. Mồng nhỏ và thấp. Mỏ gà to, ngắn, nhọn và khoẻ. Mắt thường nhỏ và sâu, mí mắt dầy, màu mắt đa dạng.
Khối lượng cơ thể trưởng thành của gà trống có thể đạt 5.0 kg, song thường gặp loại gà nặng từ 3.5 - 4.5 kg. Khối lượng cơ thể trưởng thành của gà mái đạt 3.5 - 4.0 kg. Tuy nhiên, trong quá trình nuôi dưỡng và huấn luyện gà, người ta thường khống chế khối lượng của gà trống thi đấu ở khoảng 3.0 - 3.8 kg, là khoảng khối lượng mà gà phát huy tốt nhất các đòn đá hay và hiểm. 

Chọn gà tài phải bắt đầu từ thuở "sơ sanh". Trong một bầy gà vừa nở, người ta sẽ chọn con gà tách bầy đi bắt sâu kiếm ăn một mình, hoặc đêm về không "rúc" vào nách gà mẹ ngủ mà lại nằm đối mặt với gà mẹ (gọi là gà chầu mỏ).

Nếu không chọn được con như vậy, người ta dựa vào tiêu chuẩn căn bản như: cựa nhật nguyệt (cựa đen, cựa trắng), gà lưỡng nhãn (2 con mắt khác màu), gà có bớt trong lưỡi hoặc gà tử mị (tối nằm ngủ sải chân sải cánh, duỗi cổ như chết).

Ngược lại, những con gà có biểu hiện "lập dị" như: chúm chân bước từng bước đi như diễu hành, mặt cứ lắc qua lắc lại liên tục, hoặc mỗi buổi sáng sau khi được phun nước cứ đi vòng quanh lồng (gọi là gà né lồng) thì dân chơi không bao giờ chọn. Dân chơi gà xưa nay đúc kết những điểm trên bằng mấy câu thơ sau: "Nhất thời chúm chím bỏ ra / Nhì thời lắc mặt, thứ ba né lồng".

Tuy nhiên, qua kinh nghiệm, vẫn có ý kiến "kê đá, mã kỵ", phải nhìn được chân đá thì mới xác định được gà hay gà dở, giống như chọn ngựa phải cỡi thử.

Nếu không chọn được con như vậy, người ta dựa vào tiêu chuẩn căn bản như: cựa nhật nguyệt (cựa đen, cựa trắng), gà lưỡng nhãn (2 con mắt khác màu), gà có bớt trong lưỡi hoặc gà tử mị (tối nằm ngủ sải chân sải cánh, duỗi cổ như chết).

Theo kinh nghiệm của những người chơi gà có nghề, khi chọn giống phải chọn được gà mẹ xuất thân từ dòng gà có sức chịu đòn tốt, gan dạ và nhất là không có thói xấu "trả độ". Gà bố phải thuộc dòng có chân đá hiểm hóc, nhiều đòn thế hay. Hội tụ những yếu tố trên, đám gà con sinh ra thế nào cũng có được ít nhất một con gà tài.

Con bố: Khỏe, có tông giống, giống gà hay có nhiều đòn độc, sức chịu đòn dẻo dai, dáng đẹp, được mình giọt mưa là tốt nhất vì hầu hết những con gà hay thường tài năng, phát tiết ra bên ngoài, ngoại trừ những trường hợp ẩn tướng như tướng ngủ như gà chết hoặc đêm nằm toàn bộ lông dựng đứng như lông nhím gọi là nhím kê. Quản gà (chân gà) thật thanh nhỏ, hàng vẩy hậu chân quá cựa, vảy đi và vảy kiếm rõ ràng mạch lạc. Tuổi từ 1.5 - 4.0 năm, không đồng huyết với mái đã chọn. 

Con mẹ: Khác dòng và cũng có những ưu điểm như mình thon nhỏ (để ấp trứng không bị vỡ, vì một số gà mái chọi to thường ấp vụng làm vỡ trứng) ngoài ra còn phải tông giống của những dòng gà tốt, đời trước cũng như đời sau của nó có nhiều con trống đạt thành tích cao. Gà mái chọn nhân giống thường là đã đẻ một vài lứa và tuổi không quá già (<6 năm tuổi). 

Sau khi chọn giống bố mẹ đạt những phẩm cách trên đàn con ra đời thường mang đủ những ưu điểm của cả bố và mẹ như trên mới đạt yêu cầu.

Bổ sung dinh dưỡng cho gà trống và gà mái đã chọn trong suốt một tháng trước khi giao phối. Người ta thường tiến hành ghép phối vào cuối tháng chạp và đầu tháng giêng.

Theo truyền thống, người ta thường cho gà nở vào mùa xuân bằng phương thức ấp tự nhiên do bản thân gà mẹ thực hiện với một vài tác động của con người. Đã có một số thử nghiệm ấp bằng máy, song được đánh giá là chưa thành công, thể hiện ở nhược điểm là gà lớn lên có khả năng thi đấu rất kém.

Nuôi dưỡng và chăm sóc gà chọi

Chọn được gà ưng ý rồi nhưng nếu không nuôi đúng cách, huấn luyện không bài bản thì cũng chẳng nên gà chọi. Nhiều dân chơi gà ví von: chăm gà chẳng khác chăm một đứa con!

Nhiều dân chơi gà ví von: chăm gà chẳng khác chăm một đứa con!

Theo truyền thống, gà chọi được nuôi dưỡng bằng thức ăn tự nhiên dạng nguyên, bao gồm: lúa, gạo, ngũ cốc, giun, dế, động vật thuỷ sinh, côn trùng cây cỏ,… Ngày nay, người ta sử dụng thức ăn hỗn hợp công nghiệp để cho gà con ăn ở giai đoạn theo mẹ. Sau 1.5 tháng tuổi cho thêm lúa, gạo, cơm, ngô, lươn, thịt bò, lòng đỏ trứng, rau, giá,.... Khi tăng lượng lúa thì rút dần cám công nghiệp, đến khi tách mẹ thì cho ăn hoàn toàn bằng lúa. 

Theo những người có nghề nuôi gà chọi, nuôi quá kỹ gà sẽ bị "nục" (mập quá) cũng không tốt. 

Cho gà ăn làm hai bữa vào 9 giờ sáng và 4 - 5 giờ chiều. Riêng gà con cho ăn tự do, gà tách mẹ ngoài hai bữa chính còn tự đi kiếm ăn. Gà lớn trên 6 tháng cho ăn thêm rau, giá, xà lách, chuối sứ, cà chua, mỗi tuần cho ăn thêm 1 - 2 bữa lươn hoặc thịt bò.

* Khẩu phần ăn cho gà con tách mẹ (cho ăn tự do):

- cám gạo : 10%
- bắp : 20%
- lúa : 30%
- Cá tươi nấu chín : 20%
- Rau( muống, cải, xà lách) : 20%.

* Khẩu phần cho một gà trống thi đấu/ngày:
- Lúa : 0.25 kg.
- Rau, giá : 0.10 kg.
- Lươn, thịt bò : 0.10 kg.

Nhiều người còn cho gà ăn thêm giun, dế, ngũ cốc, lòng đỏ trứng, thịt bò bằm nhuyễn, tép, hột vịt lộn, chuối Xiêm để bồi dưỡng và tăng cường sức chiến đấu cho chúng.

Từ khi mới nở đến 0,5kg ta vẫn có thể cho gà ăn thức ăn công nghiệp 30%. Khi gà được 1,8 – 2kg ta bắt đầu chọn những con gà tốt có những ưu điểm sau: quản ngắn, đùi dài, mặt nhanh nhẹn, không nặng nề, mắt sáng. Thường những màu gà nên chơi là: đen tuyền (gà ô), đen đỏ hoặc đen vàng (gà ô tía), gà xám đất, gà tía mật, gà tía mơ, gà nhạn. 

Từ lúc này ta chỉ cho gà ăn lúa ngâm vì lúa ngâm sau khi nảy mầm đã bớt chất dinh dưỡng làm cho gà ăn no nhưng ít mỡ, vì gà chiến cốt làm sao chắc khỏe nhưng nhẹ cân để vận động nhanh nhẹn. Thức ăn đạm thường là: lươn, thịt bò, gân bò,…  Không nên cho ăn thức ăn như ếch, nhái vì nhiều đạm và khi ra trường đấu gà bở hơi kém bền. Đây là thói quen sai lầm của một số người không chuyên.

Theo những người có nghề nuôi gà chọi, nuôi quá kỹ gà sẽ bị "nục" (mập quá) cũng không tốt. 

Ngày xưa "gà chấm niên" (đúng một năm) mới cho tập tành chuẩn bị "tham chiến". Nay người nuôi thường lạm dụng thuốc men, cho gà nhập cuộc chơi sớm hơn nên tuổi thọ trong chiến đấu của gà vì thế cũng ngắn hơn.

Quản lý, huấn luyện gà thi đấu

Quá trình tuyển chọn và huấn luyện gà thi đấu cũng rất công phu. Thông thường, gà con được nuôi chung cả ổ và theo mẹ đến 2,5 - 3 tháng tuổi. Sau khi tách mẹ vẫn được nhốt chung, cho đến 4 - 5 tháng tuổi thì tách riêng trống, mái. Gà trống lúc này được nhốt riêng mỗi con một ô, không cho các con trống thấy mặt nhau để tránh mổ và đá bậy.

Khi gà đã gáy rõ tiếng thì bắt đầu cắt lông ở các vùng đầu, cổ, ức, đùi nhằm bộc lộ da ở các vùng này. Đồng thời cắt tai, tích. 

Khi gà đã đến tuổi chọi thì phải được "luyện võ", cho đá "dợt" với gà cùng "lò" và dùng một con gà khác nhử trên không để tập thế đá. Nếu có được một con gà chuyên cắn lưng, đá ngực hoặc đâm đùi, xỏ đĩa thì chẳng còn gì bằng! Cho gà đá thử 1 - 5 trận, xem con nào có khả năng đá hay thì giữ lại huấn luyện tiếp, hoặc không thì bán hoặc giết thịt. 

Huấn luyện gà bằng các việc chính:

+ Quần sương: cho gà vận động vào sáng sớm hàng ngày.

+ Xát nghệ: dùng nghệ giã nhỏ, hoà với rượu, nước trà, nước tiểu trẻ con sát vào vùng da đã cắt lông trong vòng 3 tháng để cho da dày lên nhằm tăng khả năng chịu đòn và giảm thương tích khi thi đấu.

+ Dầm cẳng: trước khi thi đấu 1 tháng, gà được cho ngâm chân trong hỗn dịch: nghệ, muối, nước tiểu để cho gà được cứng chân.

Tổ chức thi đấu

Gà được phân theo 3 hạng: hạng tiểu (<3.0 kg), hạng trung (3.0 - 3.5 kg) và hạng đại (từ 3.5 kg trở lên). Các gà cùng hạng thường được thi đấu với nhau. Tuy nhiên, nếu là gà có tài nghệ cao thì chủ gà có thể cho đấu với hạng trên.

Khi gà đã gáy rõ tiếng thì bắt đầu cắt lông ở các vùng đầu, cổ, ức, đùi nhằm bộc lộ da ở các vùng này. Đồng thời cắt tai, tích. 

Mỗi trận đấu thường được tổ chức từ 01 hiệp trở lên, mỗi hiệp có thời gian 20 phút. Thời gian nghỉ giải lao giữa các hiệp đấu là 05 phút để săn sóc và hồi phục cho gà.

Mùa chọi gà thường được tổ chức vào dịp Tết và Xuân, kéo dài từ tháng chạp đến tháng tư âm lịch. Sau đó, từ tháng năm đến tháng mười một âm lịch là mùa gà thay lông nên không sử dụng thi đấu được.

Dưới đây là clip chia sẻ một số hiểu biết cần thiết về nuôi gà chọi:


Nuôi gà chọi - Kinh nghiệm từ thực tế

Từ lâu, người ta biết đến làng Thổ Hà, xã Vân Hà, huyện Việt Yên - Bắc Giang với làng nghề làm gốm, nhưng ít ai biết rằng nơi đây còn là một làng nuôi và chơi gà chọi nổi tiếng không chỉ ở trong nước mà còn cả nước ngoài.

Gà đá mỗi con mỗi vẻ, màu sắc đa dạng, tính “yêng hùng” cũng khác nhau nhất là gà điều, gà xám, gà ô, gà tía.

Nhiều gia đình nơi đây đã đổi đời, bởi có những con gà có giá tiền lên đến 18- 20 triệu đồng, thậm chí có con lên đến cả 60-70 triệu đồng, bằng cả gia tài của một người nông dân nơi đây.

Hầu hết, những khách hàng về đây đều thích những con gà được bàn tay người dân nơi đây chăm sóc và huấn luyện. Con gà nào được các lão nông chọn thì khỏi phải suy nghĩ vì chúng đã được tuyển bởi các con mắt rất tinh tường. Mấy năm trở lại đây nuôi gà chọi đã trở thành nguồn thu nhập chính của rất nhiều gia đình. Khách khắp nơi từ Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định lên, Quảng Ninh, Lạng Sơn tìm xuống, thậm chí có năm còn có cả người chơi gà ở Trung Quốc, Campuchia, Lào tìm sang để xin thi đấu và mua bằng được những con gà có nguồn gen tốt nơi đây.

Gà được bán với giá từ 10- 20 triệu đồng bây giờ không còn chuyện hiếm ở làng nữa. Rất nhiều gia đình nơi đây có những con gà đã được khách nước ngoài trả đến 100 triệu đồng mà vẫn chưa bán.

Hầu như gia đình nào ở đây cũng nuôi gà chọi, họ nuôi để đem đi thi đấu để xua tan những phút giây lao động mệt nhọc. Họ mê gà đến quên ăn, quên ngủ và nhất là mỗi khi có gà nơi khác về thách đấu. Bất kể già trẻ lớn bé, trai hay gái, mỗi khi nói về gà thì như “lên đồng”.

“Đầu tiên phải chọn giống cho tốt, để sau này trong đàn tìm lấy một, hai con để “hồ” thành gà chiến. Với một chế độ chăm sóc đặc biệt theo một công thức riêng của từng người. Nhưng có lẽ để nuôi được một con gà đúng theo sở thích của mình thì chủ gà cũng bận và mệt hệt như đi.. cày”, ông Nguyễn Đức Quân - một lão nông cho biết.

Hầu hết, những khách hàng về đây đều thích những con gà được bàn tay người dân nơi đây chăm sóc và huấn luyện. Con gà nào được các lão nông chọn thì khỏi phải suy nghĩ vì chúng đã được tuyển bởi các con mắt rất tinh tường. (Ảnh minh họa)

Còn với anh Nguyễn Văn Phận quê ở ấp Vĩnh Phú, xã Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách, Bến Tre thì ngoài việc chăm sóc vườn hoa kiểng ra anh đã dùng thì giờ nhàn rỗi để nuôi khoảng chục con gà đá, mỗi tháng kiếm lời trên bạc triệu. Nếu săn thêm được một vài con hay, tung đòn giỏi thì tiền lời gấp bội. Đa số bà con nuôi gà đá hiện nay không phải để đá mà để làm kinh tế gia đình vì giá một con gà đá cao hơn gà thịt gấp nhiều lần.

Anh Phận cho biết một người có kinh nghiệm chăm sóc và biết xem tướng gà chỉ cần nuôi vài bầy gà giống, mỗi năm cũng có thể chọn ra hàng chục con gà chiến có giá trị từ vài trăm ngàn đến vài triệu đồng/con. Còn như phát hiện được những con thiện chiến mang về thuần dưỡng, sau một thời gian có thể bán lại với giá hàng chục triệu đồng/con. Gà đá mỗi con mỗi vẻ, màu sắc đa dạng, tính “yêng hùng” cũng khác nhau nhất là gà điều, gà xám, gà ô, gà tía.

Anh Nguyễn Văn Tư ở xã Hỏa Tiến, Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang - một người chuyên nuôi gà đá cho biết: “Nuôi gà đá tuy dễ kiếm tiền nhưng rất cực và công phu, đòi hỏi người nuôi phải có bề dày kinh nghiệm, lão luyện, nhất là khả năng đánh giá về tướng mạo, chọn ra những con hùng dũng, sắc lông kỳ vĩ, cặp cán (chân) khoẻ mạnh, vẩy vi đều đặn và tiếng gáy oai phong. Ngoài ra họ còn phải biết o bế, chăm sóc và nâng niu gà như con”.

Hiện nay, ngoài việc nuôi dưỡng tại nhà còn có một lực lượng khá đông chuyên đi săn tìm những con gà độ để cung cấp cho các đại gia “mê gà”. Nhiều người mê gà không những ở tiếng gáy, ở ngoại hình nhất là bộ lông hấp dẫn mà còn ở cách đá. Mỗi thế đá của con gà độ đều có một bản lĩnh riêng. Có con tung đòn như vũ bão, có con lâm trận cả giờ, chân run rẩy nhưng vẫn lì lợm không đầu hàng.

Không chỉ là một thú chơi hấp dẫn, một nghệ thuật đòi hỏi lắm công phu, nuôi gà chọi đã được thực tế chứng minh là nghề có thu nhập hấp dẫn, đặc biệt là với những người thực sự đam mê, thực sự tinh tường và am hiểu về nghề. Tuy nhiên, nếu bản thân người nuôi hay người chơi chỉ coi các con gà chiến như một phương tiện để cờ bạc, cá độ, sát phạt lẫn nhau thì việc nuôi gà, thuần dưỡng gà sẽ chẳng còn ý nghĩa, làm mất đi những giá trị, nét đẹp văn hóa vốn có. Đó là điều đáng để cho tất cả chúng ta suy ngẫm…

(Tổng hợp)

Môn tử vi gà chọi bắt nguồn từ Philippines, do các sư kê bản xứ nghiên cứu và áp dụng. Có những sư kê luôn mang sẵn một bảng tử vi bên mình để dùng trong các trận đá cáp. Nhưng khác với bộ môn tử vi dành cho con người mà chúng ta vẫn biết, vốn đặt nền tảng dựa trên sự vận động và ảnh hưởng của những vì sao xa xôi, tử vi gà chọi (cock horoscope) dựa vào con trăng. Theo đó, công lực của gà chọi phụ thuộc vào mối tương quan giữa màu lông hay màu chân với con trăng. Theo sư kê Arturo de. Castro, môn này có một nguyên tắc chung: trăng càng khuyết (tức càng tối) thì màu lông sẫm càng mạnh, ngược lại trăng càng tròn (tức càng sáng) thì màu lông sáng càng mạnh. Tổng cộng có 18 thành công lực. Trường hợp công lực cao hơn mà vẫn đá thua thì có thể do vảy vi và bổn bang kém hơn đối thủ.

Tương tự như phép xem màu mạng, có rất nhiều môn phái tử vi gà chọi khác nhau. Dưới đây là một số bảng tử vi gà chọi được sưu tầm từ nhiều nguồn nhằm giúp các bạn có cái nhìn sơ lược về bộ môn này. Theo chúng tôi thì rất khó để người chơi áp dụng một cách có hệ thống vì chúng thiếu những chỉ dẫn và minh họa chi tiết về màu sắc cũng như thời gian. Dẫu sao các bạn có thể dùng chúng như tài liệu tham khảo để tự đối chiếu và áp dụng cho bầy gà của mình.









*Cú vằn (bakiki)=sọc đen trắng; cú màu (balao)=sọc màu; cú chuối (bulik talisain )=thân cú, mã & bờm chuối.
*Chuối (talisain)=thân đen, mã & bờm vàng; chuối trắng (mabating talisain)=mã & bờm trắng; chuối bùn (hiraw)=mã & bờm nhiễm đen.
*Bông, nổ (lasak)=màu nền tối, bông trắng; bông nhạn (bangkas)=bông nhiều, nhạn ít; nhạn bông (sinibalang)=nhạn nhiều, bông ít.

Huyền thoại: gà đá nước ròng
Qua bảng tử vi, chúng ta có thể thấy rằng, bằng cách nào đó, chuyển động của mặt trăng ảnh hưởng đến công lực của gà. Mấy chục năm trước, cụ Vương Hồng Sển cũng đề cập đến một hiện tượng tương tự: gà đá nước ròng. Nội dung như sau:


Trích Nguyên văn bởi Trích bài “Thú chọi gà”- sách “Phong lưu cũ mới” - tác giả Vương Hồng Sển
Gà đá nước ròng: gà nầy không có tướng gì quí, nhưng có tài lạ, là càng trở nên hay giỏi khi gặp giờ nước ròng. Người không tin dị đoan sẽ bỉu môi chê tôi nói dóc, nhưng cho tôi hỏi người ấy có cắt nghĩa được tại sao các người có bịnh suyễn, kéo đờm càng nhiều trong tuần trăng tròn, các trẻ con mắc bịnh “đẹn trăng”, lưỡi khuyết thêm tùy con trăng tròn khuyết, và hoa trái trong vườn, gặp nhựt thực, nguyệt thực đều chịu ảnh hưởng ít nhiều? Chủ gà nầy phải biết ý gà mình, phải cân con nước lựa giờ cho đá, nếu lựa được đá giây lát là đúng giờ nước ròng thì chắc ăn ngay, dẫu gặp gà nào tài ba hơn nó cách mấy, nếu gà ấy không “hạ” nó trước giờ nước ròng, thì lạ thay, khi nước dưới sông bắt đầu giựt, thì gà này bắt đầu ra miếng trổ tài, thắng thế lại như chơi. Trong Nam, năm trước miệt Sốc-Trăng có người có một con gà như vậy. Những người chưa biết mặt nó đều khinh khi nó là con gà “biệt hạng”, xúm nhau giành đá chống lại nó, đến khi chịu độ, thả gà ra trường, nó nạp vài đòn, trổ tài ra, mới hay Tổ trác, để cho mình mắc mớp Thần-kê!
“Con trăng” và “con nước” giống như hai mặt của cùng một đồng xu. Con nước hay thủy triều là chuyển động của mặt nước dưới tác động của lực hút mặt trăng (chủ yếu) và mặt trời. Chuyển động xoay của mặt trăng và trái đất khiến lực hút này biến đổi nên con nước cũng đổi theo. Con nước lên hoặc xuống (nước ròng) ít nhất một lần mỗi ngày, giờ giấc không cố định mà mỗi lần lệch một chút. Biên độ lên xuống cũng thay đổi theo chu kỳ con trăng: trăng non nước ròng xuống thấp nhất (nước kém), trăng rằm nước lên cao nhất (nước cường).



Gà đá nước ròng là gà thể hiện mức độ ảnh hưởng của mặt trăng một cách mạnh mẽ nhất, vượt lên hẳn so với đồng loại đến mức chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy. Điều xảo diệu nữa là cái tài của nó xảy ra vào đúng thời điểm mà chúng ta có thể nắm bắt (ngày xưa, giao thông đường thủy là chủ yếu, bãi đá gà cũng lập ngay bên bờ sông cho tiện việc đi lại nên mọi người rành con nước) bằng không thì chưa chắc đã ai biết. Gà như vậy, nếu có, quả đúng là thần kê!

Nhịp điệu sinh học
Nhịp điệu sinh học (bio rhythm) là hướng nghiên cứu mới trong làng chọi gà. Tính nhịp điệu ở người và động vật phát sinh bởi chuyển động của các hành tinh, mà chủ yếu là mặt trăng và mặt trời. RB Sugbo Gamefowl Technology, một trại kinh doanh và lai tạo gà chọi ở Philippines, tiến hành thí nghiệm trên gà chọi (gà Mỹ) từ tháng 12/2004 đến tháng 3/2005: kết quả cho thấy gà có nhịp điệu sinh học! Cách thực hiện: 20 con gà trống chiến và trống tơ được chọn một cách ngẫu nhiên từ các dòng và bầy lai khác nhau. Từng con được cáp đá sau mỗi 4 ngày và ghi nhận các thông số. Sau 24 trận, biểu đồ tương quan giữa công lực và tuần trăng cho thấy gà có nhịp điệu sinh học theo một chu kỳ bao gồm 4 pha tương ứng với 4 tuần trăng trong một nguyệt kỳ. Gà đá hay dần trong hai tuần trăng đầu rồi sút dần trong hai tuần kế đó. Nhưng trái với điều mà mọi người vẫn nghĩ, không hề có mối liên quan giữa màu lông hay màu chân với tuần trăng như các bảng tử vi đề cập.

Kết quả này chứng tỏ tính nhịp điệu của các bảng tử vi gà chọi là đúng đắn, nhưng cách thức liên hệ với màu chân và màu lông là không chính xác, tức là vẫn có những trùng hợp ngẫu nhiên nhưng không hề có tính quy luật. Các sư kê Mỹ cũng nhận biết được hiện tượng này nhưng họ không liên hệ nó với màu lông hoặc con trăng. Trong các cẩm nang về biệt dưỡng gà, họ luôn khuyên nên chọn gấp đôi đến gấp ba số lượng gà đăng ký đá giải. Ngoài các yếu tố rủi ro, nhịp điệu sinh học có lẽ đóng một vai trò quan trọng ở đây bởi với cùng một chế độ dinh dưỡng và tập luyện, nhưng một số con sẽ đáp ứng tốt hơn nhờ giai đoạn biệt dưỡng trùng với chu kỳ sinh học tích cực của chúng.

Trích Nguyên văn bởi Trích “Biệt dưỡng và tiền biệt dưỡng”- Herman Pinnon
Nếu bạn tuyển chọn số chiến kê này và trải qua quá trình biệt dưỡng với chúng, bạn sẽ thấy một số con tốt hơn số còn lại. Đấy là lý do bạn phải luôn đăng ký hai ứng viên (entry) trong giải derby. Bạn luôn chuẩn bị chiến kê dự phòng - một số con mà bạn cho là rất hay, và một số con hơi kém hơn. Nhưng bạn sẽ chọn những con mạnh khoẻ nhất vào ngày xuất trường và đem đi đá. Có con bạn nghĩ là hay hoá ra lại kém khi biệt dưỡng và xổ. Và có con bạn nghĩ chỉ bình thường lại hoá hay khi biệt dưỡng.
Hiểu biết về nhịp điệu sinh học ở gà từ lâu đã là “bí kíp” của một số sư kê hàng đầu. Họ cảm nhận được khi nào gà đang ở trạng thái đỉnh và những con không đạt cần được trả về chương trình tiền biệt dưỡng để đợi đến thời điểm thích hợp. Ở một khía cạnh khác, thuật ngữ “trả độ” để chỉ con gà sau khi thắng một số trận nhưng rồi cũng phải thua. Ngoài việc gặp gà trên tài, trong nhiều trường hợp, gà nhà bỗng dưng sa sút, không duy trì được phong độ vốn có. Phải chăng chúng thua vì rơi vào chu kỳ sinh học tiêu cực?

Trích Nguyên văn bởi Trích “Phương pháp biệt dưỡng 14 ngày” - Teddy Tanchanco
Sau cùng, cảm giác khi bồng gà như thế nào? Đây là điều mà không phương tiện khoa học hay y học nào có thể đo lường được. Bạn phải có cảm nhận về một con gà được biệt dưỡng thích hợp. Các sư kê Mỹ gọi điều này là "kê cảm" (corky), có lẽ ám chỉ đến cảm nhận phảng phất khi bạn bồng gà trong tay.
Bên cạnh việc quan sát, xổ và ghi nhận công lực là phương pháp nhận biết nhịp điệu sinh học của gà một cách có hệ thống. Dưới đây, tác giả không mô tả chi tiết nhưng có lẽ chúng ta có thể phân 5 thành công lực như xếp hạng học sinh gồm: xuất sắc – giỏi – khá – trung bình và yếu.

Trích Nguyên văn bởi Trích “Chiến kê tâm pháp” – Rey Bajenting
Ghi chép mỗi lần xổ gà. Từ đó bạn có thể đánh giá một cách tương đối về nhịp điệu sinh học của gà nhà. Một thí nghiệm do RB Sugbo Gamefowl Technology thực hiện, chứng tỏ rằng mỗi chiến kê đều có khoảng 2 tuần đá xung, hai tuần đá sút. Điều đó có nghĩa, chúng đạt phong độ khoảng một lần mỗi tháng.

Sau khi đạt đỉnh phong độ, chúng sẽ sa sút trong vòng hai tuần, tức hai kỳ xổ nếu bạn xổ gà hàng tuần. Rồi sau đó, chúng lại bắt đầu đá lên chân.

Điều này có thể giải thích phong độ của một chiến kê nhất định vào một giai đoạn nhất định của nguyệt kỳ. Nguyệt kỳ âm lịch kéo dài 28 ngày hay 4 tuần dương lịch.

Nhưng một số chiến kê có chu kỳ dài hơn đến 3 tuần, và hiếm có chiến kê nào đá hay một cách đều đặn mỗi tuần.

Biết rõ gà của mình và đó là con đường để chiến thắng.
-----------------------------------------------------------------------------------

Ghi chú
*Nhịp điệu sinh học ở người đã được nền khoa học phương Tây nghiên cứu từ lâu, mô hình được công nhận và áp dụng phổ biến nhất gồm: chu kỳ thể chất 23 ngày, chu kỳ cảm xúc 28 ngày và chu kỳ trí tuệ 33 ngày. Nguồn gốc sâu xa của nó chính là bộ môn chiêm tinh học phương Tây vốn dựa trên sự chuyển động của mặt trời. http://en.wikipedia.org/wiki/Biorhythm

*Trong nền Y lý - Võ học Á Đông, tính nhịp điệu của cơ thể người được khảo sát một cách vô cùng tường tận. Sau đây là một số ví dụ: vận hành của khí huyết (châm cứu), nhâm thần điểm huyệt (Thiếu Lâm): giải thích sự vận hành của khí huyết qua các huyệt đạo trên cơ thể người theo giờ, tấn công đúng huyệt đã quan trọng nhưng tấn công vào lúc nào cũng quan trọng không kém; bằng chứng về nhâm thần điểm huyệt từ một nhà nghiên cứu võ học phương Tây: nhâm thần điểm huyệt (John F. Gilbey); giả thuyết về sự đột tử của huyền thoại Lý Tiểu Long từ một võ sư Malaysia: nhâm thần điểm huyệt (đản chưởng công).

Doping gà chọi để thắng độ

Những sới gà dã chiến khắp đất Bắc quanh năm nhộn nhịp với những cuộc vần gà miệt mài. Ăn theo những chủ gà yêu bộ môn chơi truyền thống này là các tay “diều hâu”, chuyên la cà các sới gà để tham gia vào những cuộc vần gà “khoán hồ” (mỗi hồ là một hiệp đấu dài 20 phút) để cá độ. Những tay chơi này luôn thủ sẵn các loại thuốc kích thích cực mạnh trong người, để khi vào trận, các chủ gà thấy gà mình có khả năng thua, dự định bỏ cuộc, các tay chơi “diều hâu” sẽ nài nỉ mua đứt con gà, và khi được toàn quyền quyết định trận đấu, “diều hâu” bắt đầu ra độ, quăng tiền lớn kèo trên để hấp dẫn người xem chọi gà. Khi đã có số tiền độ lớn, đến giờ giải lao, các tay “diều hâu” sẽ “độp” thuốc tăng lực để chú gà tiếp tục cầm cự qua các “hồ” đã ra kèo trước. Ngấm thuốc, những chú gà cắm đầu đá cho đến khi kiệt sức, đứng ngắc ngoải qua từng “hồ” trong sự vui mừng của cánh “diều hâu” đang gom tiền “khoán hồ” khi gà nhờ thuốc vẫn đứng vững, chưa bỏ cuộc.
Phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đột nhập một sới gà ở đất Bắc, tham gia một trận gà nơi nhiều giới chức tham gia cáp độ, sử dụng các loại doping cho gà lận sẵn trong người.

Những sới gà dã chiến khắp đất Bắc quanh năm nhộn nhịp với những cuộc vần gà miệt mài. Ăn theo những chủ gà yêu bộ môn chơi truyền thống này là các tay “diều hâu”, chuyên la cà các sới gà để tham gia vào những cuộc vần gà “khoán hồ” (mỗi hồ là một hiệp đấu dài 20 phút) để cá độ. Những tay chơi này luôn thủ sẵn các loại thuốc kích thích cực mạnh trong người, để khi vào trận, các chủ gà thấy gà mình có khả năng thua, dự định bỏ cuộc, các tay chơi “diều hâu” sẽ nài nỉ mua đứt con gà, và khi được toàn quyền quyết định trận đấu, “diều hâu” bắt đầu ra độ, quăng tiền lớn kèo trên để hấp dẫn người xem chọi gà. Khi đã có số tiền độ lớn, đến giờ giải lao, các tay “diều hâu” sẽ “độp” thuốc tăng lực để chú gà tiếp tục cầm cự qua các “hồ” đã ra kèo trước. Ngấm thuốc, những chú gà cắm đầu đá cho đến khi kiệt sức, đứng ngắc ngoải qua từng “hồ” trong sự vui mừng của cánh “diều hâu” đang gom tiền “khoán hồ” khi gà nhờ thuốc vẫn đứng vững, chưa bỏ cuộc.
Phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đột nhập một sới gà ở đất Bắc, tham gia một trận gà nơi nhiều giới chức tham gia cáp độ, sử dụng các loại doping cho gà lận sẵn trong người.


Sới gà dã chiến được quây tấm bạt nhựa cho các đấu sĩ gà tranh bá.

Săn sóc đặc biệt sau mỗi “hồ” đấu, phun nước lạnh cho mát và nhai gừng mớm cho gà ăn để “giữ lửa” cho “hồ” đấu tiếp theo.


Và bắt đầu doping – một loại tân dược mua từ Thái với giá thị trường hơn 300.000 đồng/lọ.

Gà ngấm thuốc, đá thua vẫn không chạy mà nằm lỳ chịu đòn.
Bị đá rách mắt, các bác sĩ gà phải khâu mí mắt để đấu sĩ gà tiếp tục trận chiến.

Công sức om gà, vần gà, dưỡng gà của những chủ gà trở thành một trò mua vui cho những cuộc sát phạt đầy tàn khốc của những tay chơi “diều hâu”, mà kết cục của những võ sĩ gà chọi bị kích doping thường là cái chết đầy thảm khốc.

Về Thổ Hà xem gà chọi nghìn đô
(BG)-Thôn Thổ Hà, xã Vân Hà, huyện Việt Yên (Bắc Giang) nổi tiếng với giống gà chọi mã hay đá giỏi, thường "làm mưa, làm gió" ở những sới gà đầu xuân. Đã có nhiều con gà chọi được định giá tới hàng chục triệu đồng, tương ứng với hàng nghìn đô la Mỹ. Nhưng ít ai biết được, để cho "ra lò" những chú "gà nòi" như thế, người nuôi phải dày công tuyển chọn, chăm sóc, huấn luyện...
Múa sinh tiền ở Hội làng Thổ Hà. Ảnh: VIỆT HƯNG
Giống gà quý
Nhiều người cho rằng, Thổ Hà nằm ở vị trí đắc địa, thế đất long chầu, hổ phục vốn là điểm giao thương đông đúc, trên bến, dưới thuyền ngày xưa. Không biết có phải do hoà hợp thiên thời, địa lợi hay không mà nơi đây sản sinh ra nhiều "kỳ kê" luôn được dân chơi gà ở khắp nơi tìm mua cho bằng được. Về Thổ Hà, thoạt nhìn thấy san sát những giàn bánh đa nem trắng muốt, những ngôi nhà nối nhau loang lổ vệt thời gian; nhưng ít ai biết rằng, dù đất chật nhưng người dân Thổ Hà vẫn dành một phần để… nuôi gà. Ông Cáp Trọng Việt, Trưởng thôn Thổ Hà cho biết, thôn có 800 nóc nhà thì một nửa trong số ấy có gà chọi trong nhà. Và chắc chắn một điều, trong bất kỳ ngõ nào của làng cũng có người nuôi gà. Niềm đam mê nuôi và chơi gà chọi đã ngấm vào máu từng người dân Thổ Hà. 
Theo ông Cáp Trọng Doanh, một người có thâm niên nuôi gà chọi thì dòng gà Thổ Hà đã được gìn giữ từ hàng trăm năm nay. Từ "đúc gà" - tìm gà bố mẹ cho giao phối đến "tuyển gà" - chọn ra những con gà tốt, có khả năng chiến đấu cao được tiến hành công phu, cẩn thận. Yếu tố "tông tử" rất quan trọng, tức là gà sinh ra phải từ gà bố, mẹ thuần chủng, có nguồn gốc rõ ràng và hầu như gà Thổ Hà không bao giờ phối giống với các loại gà khác để bảo tồn nguồn gen quý hiếm này. Chính vì thế, những người sành chơi gà thường ghé vào Thổ Hà để kiếm tìm những chú gà chọi tốt nhất. Giá gà chọi vì thế cũng được đẩy lên chót vót. Theo ông Doanh, nhiều người trong làng đã bán được những con gà đến 50-60 triệu đồng, còn gà khoảng 30-40 triệu đồng/con trong thôn không hiếm.  
"Nghề chơi cũng lắm công phu…"
Gà Thổ Hà được ca ngợi như một "dũng tướng" uy nghi, bách chiến, bách thắng với vẻ đẹp hình thể tuyệt mỹ: Mình công, mào cốc, cánh vỏ chai/ Đùi dài, quản ngắn chẳng sợ ai. Thế nhưng để chăm sóc và huấn luyện được những chú gà như thế, ngoài việc tuyển chọn gắt gao thì chế độ dinh dưỡng, ăn, nghỉ, luyện tập cho gà nòi cũng được các chủ gà quan tâm đặc biệt. Thức ăn chủ yếu vẫn là thóc để bảo đảm sự săn chắc của gà; thịt chó, lợn, bò… dùng khi  muốn tăng nước trong cơ thể gà. Người Thổ Hà thường xuyên chú ý đến trọng lượng của gà chọi, khi chớm thấy có biểu hiện lên cân phải có chế độ hãm béo tức thời. Trong đó, củ nghệ được coi là vật bất ly thân trong quá trình huấn luyện gà chiến bởi theo những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực này, nghệ  có tác dụng bổ máu, tiêu mỡ, lành lặn vết thương, săn chắc cơ thịt.
Xem chơi gà chọi là thú vui của nhiều người dân Thổ Hà.
Thông thường, một chú gà chọi từ lúc nở ra đến lúc bước vào giai đoạn huấn luyện phải mất 6 tháng. Đây là giai đoạn "om trường", công đoạn vất vả nhất nhưng cũng quan trọng nhất. Ít nhất ba lần/ngày, người nuôi gà phải dùng củ nghệ, lá chè xanh đun sôi, vỗ và mát-xa cho gà làm cho da gà săn chắc và dày nhất để khi chiến đấu, đối phương có mổ hay đá cũng không hề hấn gì. Mỗi ngày gà được khởi động bằng việc chạy bu (chạy lồng) cho xương thịt dẻo dai. Trong chu trình tập luyện, gà phải trải qua 4 kỳ (độ): Hai kỳ vần hơi và hai kỳ vần đòn. Khi vần hơi, gà được bịt mỏ rồi cho cọ cánh, cọ cổ với nhau. Mục đích của vần hơi là nhằm kích thích bản năng chiến đấu và tạo sự dẻo dai cho gà chiến sau này. Thời gian vần hơi mỗi lần khoảng 120 phút trong 15-17 ngày liên tục. Hết thời gian vần hơi đến giai đoạn vần đòn. Các cặp gà được sắp xếp cho đá nhau, từ đây mới bộc lộ rõ những ưu, nhược điểm của từng chú gà đồng thời là giai đoạn gà bắt đầu thể hiện những món đánh độc đáo của mình. Tuy nhiên, khi ra đánh nhiều chú gà đã có những miếng biến lối để chế ngự đòn của đối phương, thiên biến vạn hoá. Những chú gà như thế cùng với gà "cườm trên", hoặc "cườm hai mang" - đè cổ gà đối phương, vò cho đến mê mệt rồi mới đánh được coi là những gà chiến tuyệt hảo trên sới gà ngày xuân.
Gìn giữ hồn quê
Chọi gà vốn là một thú chơi có từ lâu đời của người dân nông thôn mỗi dịp xuân về và trong những lúc nông nhàn. Với người Thổ Hà, chọi gà gắn liền với đời sống thường nhật và mang giá trị tinh thần rất cao, biểu tượng cho tinh thần thượng võ của người Việt. Hiện nay, ngoài hội làng mở mỗi năm một lần tạo điều kiện cho các chú gà tung hoành, làng Thổ Hà còn có ba sới gà thường xuyên hoạt động. Thế nhưng, cùng với thời gian và sự bành trướng ngày càng lớn của đồng tiền vào các sới gà, chọi gà ở Thổ Hà cũng đang dần mất đi ý nghĩa đích thực của nó. Vì cá độ, nhiều chủ gà sẵn sàng dùng tiểu xảo để can thiệp vào diễn biến trận đấu. Ông Cáp Trọng Doanh tâm sự: "Nhiều lúc, tôi không khỏi ngậm ngùi vì trò chọi gà không còn được như xưa nữa. Bây giờ, để tìm một sới gà không có cá độ thật khó. Nhẹ thì vài trăm nghìn, nhiều trận đánh người ta bỏ vào đấy cả tỷ đồng. Cũng vì thế mà người ta thù hằn nhau cũng vì chọi gà. Có chủ gà sẵn sàng dùng tiểu xảo, cho gà nhà mình sử dụng hoá chất để… thua. Thua mà vẫn được nhiều tiền hơn thắng. Nhưng như thế không bền, nhiều người chơi gà chọi chân chính bảo nhau cách nhận biết trò tiểu xảo để lần sau tránh xa. Tôi vẫn tin, một ngày nào đó trò chơi này sẽ được trở về với ý nghĩa truyền thống, để trả lại những giá trị đích thực cho danh tiếng gà chọi Thổ Hà".
Nguyễn Trường
Làng Đông trước đây nổi tiếng có giống gà chọi quý hiếm, thế nhưng mỗi lứa gà chỉ được một con đá hay. Các cụ bảo rằng, ai phải có “cơ duyên” thì  mới lấy được giống gà này...
Con Tía cuả hắn là một con gà chọi vô địch.

Suốt mùa xuân năm ngoái, hắn cho Tía đi hết hội này đến hội khác khắp vùng Kinh Bắc, chưa lần nào hắn không nhốt gà vào lồng tranh giải nhất. Và chưa lần nào hắn không được nhận giải.
Thế mà năm nay, mới mùng năm tết, Tía đã bại trận bởi con Xám vô danh tiểu tốt của ông Kha, nhà ngay xóm Giếng, cùng thôn. Mà không chỉ bị thua bình thường, con Tía bị con Xám chơi một vố mà cánh nghiền phim chưởng lúc ấy thốt lên là “Độc Cô cửu kiếm”, vỡ diều, rách cổ, giãy đạch đạch chết giữa trận tiền.
Đi sông đi biển không chết, về chết giữa vũng ao tù! Hắn rủa con gà đã khiến hắn thu được vài chục triệu tiền cá cược, mà lòng thầm căm tức ông lão Kha.
*

Cả làng nhìn hắn cứ cười cười. Đẹp trai, cao ráo, bao cô chết mê chết mệt, lại đi tán cô giáo Na xấu như Thị Nở, đã thế lại quá lứa lỡ thì. Người thì bảo, hắn muốn vợ có nghề có nghiệp, người lại mỉa mai “Nó yêu cái xuất đất mấy trăm mét vuông mặt đường chứ yêu gì cô Na”. Có người mách hắn những chuyện ấy, hắn phẩy tay, im lặng mà mặt vẫn vác lên trời.
Bẵng đi gần năm sau cái đợt con Tía tử trận, hắn lại đem gà đến gạ ông Kha cá độ. Nhìn con gà Ô của hắn, như có linh tính mách bảo, ông cụ ngần ngừ.
- Bố cứ  cho nó thử sức. Con mà thua, biếu luôn bố cái nhà. Bố thua, con chỉ cần nửa mảnh đất này.
Ông lão nóng mặt, không ngờ, nó lại đổ đốn đến thế. Vừa hôm qua vẫn còn xoen xoét một thưa hai gửi xin phép ông cho con gái ông đi chơi, thế mà nay đã lại nói với ông giọng nửa nạc nửa mỡ. Thằng này vô phúc! Ông chỉ sinh được mỗi con Na, thành tâm với con ông thì mảnh đất trước sau gì chẳng là của nó.
Được, tôi chiều ý anh- ông gằn giọng.
Hai con gà quần nhau sầm sập suốt mấy chục hồ bất phân thắng bại. Người đến xem cũng đã chật kín khoảnh sân gạch. Hắn lại càng như say máu, càng ngang ngược, vỗ vai ông:
Nếu hoà, coi như gà của bố thắng.
Nhìn các miếng đánh của con Ô, ông Kha càng như khẳng định điều mình cảnh giác lúc trước, song không có cách gì hoãn cuộc đấu. Con Xám của ông lúc đầu cực kì uy dũng, ra toàn chiêu hiểm ác. Nhưng càng đánh, Xám càng như mất hồn. Bỗng tự dưng nó đứng trơ ra giữa  sân, chỉ biết tránh đòn. Nhiều lúc con Ô mải tấn công, khiến nhiều yếu điểm như phơi ra trước cựa của Xám mà Xám vẫn không động thủ. Cứ thế dai dẳng khiến con Ô điên tiết, lựa lúc con Xám sơ hở, nó chồm người, hai cánh quật mạnh vào mắt đối phương, người bốc cao, thế song phi- cái thế đá mà chính con Xám đã thắng con Tía thủa trước- cào rách diều, toạc cổ Xám. Bấy giờ, Xám mới như vừa tỉnh mộng thì đã muộn, mang vết tử thương cắp đuôi cố chạy. Ô ta say máu lao theo. Không ngờ trong lúc Ô hiếu thắng sơ hở, Xám đã kịp quay ngoắt lại- trong sự gắng gượng cuối cùng- co cẳng. Thế song chảo “đà đao” mà ông Kha luyện mãi cho Xám, suốt cuộc đời của mình, bây giờ mới nó mới được dịp tung ra. Đôi mắt của Ô đã nằm gọn trong móng kẻ địch trước khi Xám kêu oác oác ba tiếng rồi lịm hẳn .
*
*   *
Hắn bán nhà cũ, cộng với tiền đá gà thắng, xây ngôi nhà ba tầng ngay mảnh đất mặt đường mà ông Kha mới chia trả. Đi đâu hắn cũng khoe, làm xong nhà, sẽ cưới cô vợ đẹp nhất phố huyện. Nhiều người chép miệng “Chỉ khổ thân cô giáo Na nuôi ong tay áo, làm hại cả cha mình, lại vẫn mang tiếng chửa hoang”. Hôm hắn về nhà mới thì nhà bên kia, cô Na cũng trở dạ. Đêm ấy, khi khách khứa đến mừng tân gia về hết, còn lại mình hắn giữa ngôi nhà rộng mênh mang. Rượu nhiều, lại rã rời sau một ngày tiếp khách mà hắn không tài nào ngủ được, tiếng trẻ con khóc bên kia tường vọng sang khiến lòng hắn trở lên bứt dứt. Mãi gần sáng, hắn chợp mắt mơ màng, bỗng thấy cô Na len lén đưa cho hắn một quả trứng gà…Hắn lại thấy con Xám đang tức giận bổ vỡ hết đống trứng mà ông Kha đã lấy giống của nó… Rồi  cô Na ôm con bước vào nhà, hắn chưa kịp hỏi bỗng thằng bé biến thành con Ô, lao vút bổ vào khiến đầu hắn vỡ toang… Hắn thét lên như một thằng điên, vùng dậy, người lạnh toát mồ hôi. Chiếc đồng hồ quả lắc trên tường mới điểm ba tiếng mà hắn không sao ngủ tiếp được, cứ ngồi hút thuốc lào vặt đến tận sáng.

Nhà bên cạnh, tiếng trẻ con vẫn khóc oe oe 

Tướng Cao Kỳ và giai thoại xung quanh thế giới gà chọi

Thời hiện đại, “tướng râu kẽm” Nguyễn Cao Kỳ cũng là người đá gà có số. Dân mê gà đá nói rằng tướng Kỳ rất kỳ công nghiên cứu về gà đá cũng như những bậc tiền nhân có cùng sở thích đá gà…


Nguyễn Cao Kỳ mê gà chọi
Bỏ qua những trường gà chọi với đủ ngón nghề móc túi con bạc đến mức tán gia bại sản trong thời gian gần đây, con chọi gà của ông cha ngày xưa phải mang tinh thần thượng võ, oai hùng. Không chỉ có tầng lớp bình dân mê đá gà, trong dân gian vẫn lưu truyền nhiều vị danh tướng như Nguyễn Lữ, Lê Văn Duyệt… đều là những bậc xếp vào hàng “thầy gà”.


Trước ông Nguyễn Cao Kỳ, nhiều tài liệu ghi lại ở Việt Nam nhiều danh tướng là “bậc thầy” trong thú đam mê gà chọi. Kề cận Việt Nam, nhiều người được xếp vào hàng vương tôn công tử, nhà thơ nổi tiếng cũng khoái xem đá gà.
Đá gà là trò chơi dân gian

Tuy nhiên, chỉ có Nguyễn Lữ, Lê Văn Duyệt là làm nên kỳ tích nhờ quan sát những thế võ của gà chiến rồi đưa vào võ học, vận dụng vào binh pháp. Hầu hết những người khác vì mê gà chiến mà chuốc họa vào thân.

Đối với thú mê gà chọi của ông tướng râu kẽ, chuyện kể lúc “trà dư, tửu hậu” của những “tín đồ gà” nhiều vô số kể. Thậm chí, nhiều người còn quả quyết tướng Kỳ từng mua gà của mình, hoặc ôm gà tới so cựa ở khắp nơi…

Đá gà từ cổ chí kim

Cho đến nay, tại Việt Nam, tài liệu cổ nhất có nói đến thú vui đá gà là Hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn. Trong bài hịch hiệu triệu tinh thần yêu nước của binh sĩ, ông khuyên họ nên chăm chỉ luyện tập binh pháp, đừng ham mê đá gà bởi khi giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà nòi không thể đâm thủng áo giáp của giặc.

Đó là nói về đá gà. Còn tài liệu cổ nhất dạy nghề nuôi gà, dùng để “gối đầu giường” cho dân mê gà chọi có lẽ là “Kê Kinh” được viết bằng chữ Hán được cho là của Tả quân Lê Văn Duyệt (1763 – 1832).

Bản Kê Kinh sau đó được viết bằng chữ quốc ngữ trên báo Nông Cổ Mín Đàm vào năm 1902.

Nhiều học giả vẫn cho rằng có ít nhất là hai bản Kê Kinh với nội dung khác nhau đôi chút. Vẫn có ý kiến cho rằng Kê Kinh do người Trung Quốc soạn ra, tuy nhiên nhiều tài liệu nói tác giả chính là Tả Quân Lê Văn Duyệt nên dân chơi gà vẫn tự hào tác phẩm “kinh điển” của người Việt Nam…

Những người mê sưu tầm tài liệu về gà chọi cho rằng thú chơi này xuất hiện cách đây hơn 2000 năm. Nếu căn cứ theo bộ “Nam Hoa Kinh” của Trang Tử, kể lại câu chuyện ham đá gà của Tuyên Vương nước Tề thì dân Tàu đã máu mê đá gà từ thời Xuân Thu Chiến Quốc, tức thế kỷ thứ V trước Công nguyên.

Tại Việt Nam, đá gà chắc chắn cũng là một môn chơi có từ rất sớm, tuy nhiên không thấy tài liệu nào nhắc tới ngoài Hịch tướng sĩ (1284) của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn.

Chỉ vài dòng ngắn trong bản hịch có thể thấy thời Trần đá gà đã là một môn chơi thịnh hành từ đồng quê đến chốn thị thành, làm say mê tất cả mọi tầng lớp trong xã hội, từ dân thường cho tới binh sĩ, hoàng thân quốc thích.

Bài hịch kêu gọi, tướng sĩ ba quân đừng vì ham mê đá gà mà làm xao lãng, cũng như mất tình đoàn kết giữa toàn dân, toàn quân, trong lúc cả nước đang chống giặc ngoại xâm Mông Cổ: “Hoặc đấu kê dĩ vi lạc, hoặc đổ bác dĩ vi ngu, Thoát hữu Mông Thát chi khấu lai, Hùng kê chi cư bất túc dĩ xuyên lỗ giáp (ý nói khi giặc MôngThát tràn tới thì cựa gà nòi không thể đâm thủng áo giáp của giặc).

Ngày xưa, trường gà thường được xây dựng đơn sơ với sân nện đất sét hay đất thịt, miễn sao cho bằng phẳng, tối thiểu cũng phải có đường kính rộng từ 4m trở lên.

Với những nơi có bán vé vào cửa, thì xung quanh được che kín bằng các tấm mê bồ cao hơn đầu người để người đứng ngoài không thể “coi chùa” được.

Trong những ngày Tết và suốt tháng Giêng, Hai, trường gà được xây tròn giữa sân chợ khắp nơi trong nước. Ở đó, các tay chơi gà tứ xứ kéo về tham dự.

Người nghèo thì cuốc bộ, người có tiền thì đi ghe, xuồng, xe ngựa hoặc đi bằng kiệu có người khiêng. Cùng lúc hàng quán tràn ra tận đường, người qua kẻ lại tấp nập. Con gà thì được chủ ôm trước ngực, nâng trong 2 bàn tay như báu vật sống.

Thái độ thật là trìu mến, nâng niu và con nào cũng thật oai phong. Chính trên cái khoảnh đất hình tròn này, đã có bao nhiêu cặp gà nòi, so cựa tung cánh, để cuối cùng bên nào cũng mang đầu máu, không chết thì bị thương.

Thời đó, chưa có cựa sắt người ta đá bằng cựa chốt (làm bằng ngạnh cá), khi gà dính cựa sẽ không chết mà rất đau đớn, lại càng hăng tiết càng đá dữ. Cũng có khi đá bằng cựa thật của gà, thông thường phải kéo dài đến vài canh giờ mới kết thúc trận đấu.

Giống gà kể cũng lạ, thường đá cho đến khi nằm gục chết tại đấu trường chứ ít khi bỏ chạy giữa chừng. Nói chung, từ thôn quê tới thành thị, ở đâu cũng có người mê đá gà, lập nhóm, kết băng, ăn thua đủ bằng tiền mặt, bằng đất đai, nhà cửa.

Trước năm 1945, cả nước có nhiều trường gà lớn, thu hút đông đảo dân chơi đen đỏ, khiến nhiều người sạt nghiệp.

Trong lúc hai con vật vô tri, ghét nhau vì tiếng gáy, màu lông, nên bất chấp “gà cùng một mẹ” cứ lao vào đá, mổ, đâm chém một mất một còn thì những ông chủ cũng thót tim trước mỗi cú ra đòn bởi nó liên quan tới tài sản, tới túi tiền mà họ đang kè kè bên mình.

Phụ họa thêm trong tấn tuồng được mệnh danh “tinh thần thể thao, thượng võ” này là những khán giả với mọi đủ cung bậc cảm xúc, hỉ nộ ái ố với gương mặt khi thì hốc hác, lúc lại mê ly, ngồi nơi những dãy băng gỗ, đặt theo kiểu lòng chảo, từ thấp lên cao, bao quanh khán đài.

Những người này cũng là những “con bạc” khát nước khi cá cược với nhau bên ngoài vòng đấu. Ngày nay, trường gà dù bị vì mang tính chất cờ bạc nhưng hầu như có mặt khắp nơi trong nước, từ thành thị cho tới nông thôn.

Chỉ cần một bãi đất trống diện tích hơn chục mét vuông là một “trường gà dã chiến” có thể mọc lên. Thậm chí, nhiều con hẻm nhỏ ở thành phố Hồ Chí Minh, bề ngang chưa đầy 2 mét cũng có thể trở thành chiến địa của gà chọi bất cứ lúc nào.
Đá gà từ Đông sang Tây

Tuy nhiên, làm “bãi đáp” kiểu chụp giật như thế này, vừa xem đá gà vừa canh công an dân máu mê cờ bạc không mê bằng đá gà ở những trường gà đủ rộng, có chỗ ngồi xem đàng hoàng.

Cả trăm trường gà mọc lên ở biên giới Campuchia vài năm trở lại đây ông chủ phải đầu tư tiền tỷ vì trường nào cũng có sức chứa cả ngàn người, xây dựng hiện đại và chia thành nhiều phân khu khác nhau.

Nhiều trường gà chỉ tính riêng hệ thống đèn chiếu sáng và dàn camera quan sát hàng trăm cái đã có ngốn mất vài trăm triệu đồng.

Dân mê gà kể lại, tướng râu kẽm Nguyễn Cao Kỳ có hẳn một trường gà rất chuyên nghiệp, có “thầy gà” chăm sóc và nhân giống những loại gà đá hay nhất được tập trung từ khắp mọi miền đất nước.

Tuy nhiên, tướng Kỳ cũng là người có kiểu “cáp độ” không giống ai khi sẵn sàng bỏ con gà trị giá cả chục cây vàng chỉ để “đá bắt xác” với bất kỳ đối thủ nào. Dù là đá với đại gia hay với nông dân, tướng râu kẽm đều không có sự phân biệt đẳng cấp, địa vị nên dân đá gà rất khoái.

Đá gà từ Đông sang Tây

Thời gian gần đây, với sự ra đời của các học thuyết đạo đức mới và biến chứng cờ bạc trong trò chơi, đá gà không được xem là một loại “thể thao”, mà là một hành động tàn nhẫn với thú vật không thể nào chấp nhận được.

Nhiều người Tây phương nhìn trò đá gà ở các nước Đông Nam Á như là một tàn dư, một dấu vết về sự “kém văn minh” của người dân trong các nước đang phát triển.

Không chỉ có trò đá gà, trò đấu bò, chọi trâu hay bất kỳ môn chơi nào làm cho con vật đổ máu đều bị xem là tàn ác và cần phải bài trừ.

Thực tế thì đá gà có một lịch sử rất lâu dài, đã từng thịnh hành và thậm chí vẫn còn đang tồn tại tại một số nước Tây phương.

Nhiều nơi ở nước Mỹ, đá gà rất thịnh hành và gà không đá cựa sắt như tại Việt Nam mà đá bằng… dao. Cũng tương tự như cựa, con dao cực sắc được thiết kế ôm khít chân gà, những cú đá đúng thế có thể đá đứt phăng đầu đối thủ.

Nếu không, chỉ sau vài cú chém liên hoàn, con gà bại trận sẽ chẳng toàn thây, khắp người rách toác và đầm đìa máu tươi.

Theo sử cổ, đá gà là một trong những thể thao phổ biến nhất trong xã hội người Ai Cập, Ba Tư (tức Iran ngày nay), Do Thái, và Canaan (Trung Đông). Thời đó, người nuôi và gây giống gà chọi để đấu và đánh cuộc trong các phiên chợ, cũng chẳng khác gì đá gà trong thế kỉ 20 ở nước ta.

Thời thế kỉ thứ nhất (sau Công nguyên), Julius Caesar là người truyền bá thể thao đá gà đến người dân La Mã và sau này đến người Anh.

Đến thời vua Henry thứ VIII (thế kỉ 16), đá gà ở Anh thịnh hành đến độ trở thành một loại thể thao quốc gia.

Thời đó, những cuộc tranh tài thường diễn ra tại cung điện của nhà vua, và tại các khuôn viên nhà thờ vì các giáo sĩ cũng ham mê đá gà. Đến thời Hoàng hậu Victoria thì môn thể thao này bị suy tàn vì sắc lệnh của hoàng gia cấm đá gà.

Ở Tây Ban Nha đá gà là môn thể thao đã và đang tồn tại qua hàng ngàn năm. Chưa ai biết đích xác môn thể thao này du nhập qua Tây Ban Nha từ thời nào, nhưng có thuyết cho rằng nó được truyền bá qua thương gia từ các vùng Trung Đông.

Ngày nay, đá gà vẫn là bộ môn thể thao phổ biến tại những vùng như Bilbao, Oviedo, Madrid, Barcelona, và Valencia.

Ở Mỹ, đá gà cũng có thời rất thịnh hành. Tổng thống George Washington, Thomas Jefferson, Andrew Jackson, và Abraham Lincoln là những người rất ham mê đá gà.

Thời đó, đá gà được xem là một môn thể thao của giới đàn ông sành điệu. Nhiều tài liệu kể rằng có lúc những cuộc chọi gà được tổ chức ngay trong phòng của tổng thống! Đến khi cuộc nội chiến xảy ra, môn đá gà dần dần suy tàn theo thời gian.

Cho đến nay, chỉ có bang Louisana và một phần bang New Mexico cho phép đá gà, còn các bang khác đều có luật cấm đá gà.

Nhưng có nhiều bằng chứng gần đây cho thấy đá gà bắt nguồn từ vùng Đông Nam Á, chứ không phải từ các nước Tây phương.

Theo cuốn “Cockfighting all over the World” (Đá gà khắp thế giới), trò chơi đá gà xuất hiện sớm nhất ở Á châu, đặc biệt là Đông Nam Á vì đây là quê hương cổ xưa nhất của các loại gà trên thế giới ngày nay.

Sách Nam Việt Chí chép rằng ở huyện Lỗ Thành có nhiều gà rừng hay chọi nhau, nên dân trong vùng đem gà nhà chọi nhau với gà rừng để bắt lấy.

Truyền thuyết Pú Lương Quân cũng kể lại câu chuyện vợ chồng Báo Lương bắt gà rừng về nuôi.

Công cuộc truy tìm nguồn gốc của gà là một đề tài nghiên cứu qui mô của nhiều nhóm khoa học gia trên thế giới, và qua các nghiên cứu này, nhiều phát hiện thú vị đã làm thay đổi cái nhìn về nền văn minh nông nghiệp Đông Nam Á.

Hiện nay trên thế giới, người ta thống kê có tất cả 175 giống gà khác nhau, và tất cả đều xuất thân từ loài chim rừng màu đỏ có tên tiếng Anh là Red Jungle Fowl và tên khoa học là Gallus gallus.

Theo các tài liệu khảo cổ học và dựa vào các di vật khảo cổ, giới khoa học cho rằng loài chim này được con người thuần dưỡng vào khoảng 4000 năm trước đây tại vùng Thung lũng Indus (tức Pakistan ngày nay).

Tuy nhiên, các nhà khảo cổ học Trung Quốc dựa vào các di chỉ tìm thấy trong các vùng thuộc sông Hoàng Hà (Yellow River) cho rằng Trung Quốc mới là nơi đầu tiên thuần dưỡng các loài gia cầm như gà và ước tính thời điểm thuần hóa gà xảy ra vào khoảng 6.000 đến 7.500 năm trước đây.

Nhưng thời điểm này cũng bị nghi ngờ, bởi vì khí hậu và môi trường miền bắc Trung Quốc không thể là nơi lí tưởng cho loài gà rừng Red Jungle Fowl.

Trong hai công trình nghiên cứu quan trọng công bố trên Tập san Viện hàn lâm khoa học quốc gia Mỹ, một nhóm khoa học gia Nhật so sánh cấu trúc di truyền của 21 giống gà thuộc gia đình Gallus Gallus từ Thái Lan, Nam Dương, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật, Sri Lanka, v.v…, và phát hiện rằng giống gà ở Thái Lan có hệ số phong phú di truyền cao nhất, tức là giống gà ở đây có độ tuổi di truyền cao nhất.

So sánh DNA gà Đông Nam Á và DNA các giống gà khác trên thế giới, các nhà nghiên cứu Nhật đi đến kết luận rằng tất cả các giống gà nuôi trên thế giới ngày nay xuất phát từ một giống gà từng sống (hay thuần hóa) tại một vùng đất mà ngày nay thuộc Thái Lan và Việt Nam(!).

Họ còn ước tính rằng thời điểm thuần hóa gà rừng tại Đông Nam Á bắt đầu vào khoảng 8.000 năm về trước.

Phát hiện này của các nhà nghiên cứu Nhật, dựa vào phương pháp nghiên cứu sinh học phân tử hiện đại nhất, cũng phù hợp với các di chỉ khảo cổ học tìm thấy ở nước ta.

Tài liệu khảo cổ học Việt Nam cho biết có khá nhiều xương cốt của các loài gia cầm như gà, vịt, chó, trâu, bò, v.v… thuộc thời kì hậu đồ đá mới được tìm thấy tại Phùng Nguyên, Gò Mun, Đồng Đậu, và Hoa Lộc.

Tại Đồng Đậu, các nhà khảo cổ học Việt Nam còn phát hiện 2 tượng gà nặn bằng đất nung. Như vậy, có thể nói gà đã được con người thuần dưỡng ít nhất là 8.000 năm trước đây tại những vùng đất thuộc Việt Nam ngày nay.

“Tướng râu kẽm” mê sưu tầm những giai thoại về gà chọi

Lâu nay có rất nhiều giai thoại về con gà đá cũng như nhưng người có vai vế trong xã hội mê đá gà. Nhưng hầu hết, chuyện nào cũng không vui, vì trong đó, ngoài máu của những con gà chiến gục chết trên sàn đấu còn là những tấn bi kịch cho những kẻ lợi dụng trò chơi đá gà để thỏa máu đỏ đen.

Nhiều người kể lại, ông tướng râu kẽm không chỉ mê gà mà còn mê sưu tầm những câu chuyện liên quan tới gà và luận bàn cùng các “chiến hữu”.
Theo tài liệu Nam Hoa Kinh của Trang Tử, thú đá gà đã xuất hiện ở nước Tề thời chiến quốc, vào năm 432 trước Tây lịch, nhưng mãi tới thời Đường, mới được thịnh hành và thu hút mọi tầng lớp trong xã hội, kể cả vương hầu khanh tướng, hoàng tử đương triều.
Ở kinh đô Trường An, ngoài những đấu trường dành riêng cho bậc cao sang quyền quý, trong đó có anh em, con cháu họ Lý nhà Đường, tới mua vui bằng những trận cá độ lên tới chục lượng vàng ròng. Ngoài ra khắp kinh thành, đâu đâu cũng có chợ mua bán gà đá rất phát đạt.

Đương thời có nhà thơ Vương Bột, là một thi gia nổi tiếng về thơ Đường, xưa nay vẫn được tôn sùng là đỉnh cao của nền thi ca cổ điển Trung Hoa.

Ông thuộc phái “Tứ Kiệt”, ở vào thời kỳ Sơ Đường (618-713, gồm Vương Bột, Dương Quỳnh, Lư Chiếu Lân và Lạc Tân Vương). Thơ của nhóm này chủ yếu là ca tụng thiên nhiên bằng lời lẽ bóng bẩy, hoa mỹ. Vương Bột tự là Tử An, sinh năm 649 tại Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây.

Theo sử liệu, Vương Bột là một bậc văn nhân tài tử, ngay lúc lên 6 đã nổi tiếng hay thơ. Năm 14 tuổi , do quan Thái thường bá Lưu Tường Đạo tiến cử , được vua Đường Cao Tông triệu vào điện thí rồi lấy đậu cao. Năm hai mươi tuổi, được bổ làm chức Triều tán lang.

Nhờ làm hai bài tụng, được Bái vương Hiền mời làm chức Tu Soạn tại vương phủ. Vương Bột ngoài 16 tập thơ, trong đó có bài “Đằng Vương Các” được ca tụng từ xưa cho tới tận ngày nay.

Chữ tài liền với chữ tai, Vương Bột nhờ thơ hay mà thăng tiến thì cũng vì thơ mà mất chức. Ông đã làm làm bài hịch ca tụng đá gà (Đấu kê hịch) cho hai vị Vương tử Bái Vương Hiền và Chu Vương Hiển.

Ngoài ra, ông còn làm bài phú “Vua gà chọi”, “Anh hùng gà chọi” khi tới trường gà, xem các hoàng thân quốc thích nhà Đường đấu gà với nhau.

Ông bị Đường Cao Tông quở trách tại sao không cản ngăn việc đá gà mà còn làm bài hịch ca tụng đá gà, nên vua giận, đuổi Vương Bột đi khỏi kinh thành.

Chán đời, Bột chu du khắp xứ, sau đó tới tận Giao Châu để thăm cha đang làm quan tại đó. Nhưng không may, thuyền Vương Bột bị chìm trên biển làm ông chết đuối khi mới 27 tuổi.

Tại Việt Nam, trong tác phẩm “Công dư tiệp ký” của Vũ Phương Đề, làm quan Đông Các Học Sĩ, thời Lê Trung Hưng cũng có câu chuyện nói về gà. Nội dung câu chuyện kể về đứa con bất hiếu xem mạng gà trọng hơn mạng mẹ ruột. Chuyện kể xưa có một người đàn ông tính rất vũ phu.

Đối với vợ con, hơi động một tý là hắn đánh đập không tiếc tay. Hắn ham chơi gà chọi, ham đến nỗi trên đời ngoài gà ra, hắn cho không còn thú gì tiêu khiển hơn thế được. Lần đó hắn mua được một con gà thật tốt. Con gà ấy có nước đá rất hay, đã từng đoạt được nhiều giải.

Hắn quý gà vô cùng, chăm sóc từng ly từng tý một. Một hôm hắn đi chơi xa, dặn vợ ở nhà trông nom con gà cho mình. Hắn dọa: - Mạng của nó tức là của mày đó! Ngày hôm đó gà mấy lần chạy ra ăn đỗ phơi ở sân. Người vợ ngồi chặt củi gần đấy đuổi mãi không được.

Một lần, sẵn con dao chặt củi, chị cầm ném đuổi gà. Không ngờ dao trúng vào cổ, con gà giãy lên đành đạch, một lát thì chết. Thấy con gà cưng của chồng chẳng may vì mình mà chết, người vợ xanh cả mặt.

Nghĩ đến những trận đòn của chồng, nàng gạt nước mắt khóc. Nàng bảo mẹ chồng: - Con không may đánh chết gà. Chồng con về chắc sẽ không để yên cho nào. Nhưng con đã có mang được bốn tháng nay, biết làm sao bây giờ?

Bà cụ đáp: - Con đừng lo, để mẹ nhận là mẹ ném cho. Chả nhẽ nó lại ăn thịt mẹ nó hay sao? Người chồng trở về, vừa bước chân vào nhà đã hỏi vợ: - Con gà đâu?

Người vợ run rẩy chưa kịp đáp thì người mẹ đã bảo: - Tao nhỡ tay trót ném chết nó. Rồi ta sẽ đền tiền cho mày mua con khác.

Hắn ta nổi giận đùng đùng, hất hàm hỏi vợ: - Mày thổi cơm mau mau cho bà ấy ăn no đi! Cả nhà tưởng hắn dọa dẫm bà cụ. Nhưng cơm nước xong hắn cầm thuổng đi trước, bảo vợ lấy dây trói tay mẹ lại, dắt đi sau.

Ra đến cánh đồng, hắn hì hục đào một cái huyệt, quyết định chôn người đã làm chết con gà quý của mình.

Nhưng ở trên thiên đình, Ngọc Hoàng đã thấy hết được tội ác của thằng con bất hiếu, liền sai Thần Sét xuống trị tội ngay. Vì thế, huyệt vừa đào xong bỗng đâu trời nổi một cơn gió lớn, giữa đồng có một tiếng nổ rất to.

Thần Sét đã nhảy xuống từ khi nào, đánh hắn ngã xuống một bên huyệt và thích mấy chữ vào mặt.

Thiên hạ nghe tin đồn đổ xô đến xem rất đông. Khi quan về khám, sai lấy dấm bôi vào mặt, thấy nổi lên tám chữ "Quý gà chôn mẹ, tội ác không tha". Ngày nay ở vùng Bắc Ninh có còn cái bia ghi câu chuyện trên. Câu rủa « Con trời đánh » cũng là do truyện ấy mà có.

Cũng thời Lê Trung Hưng - Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, “đá gà” đã trở thành thú vui tiêu khiển của hàng vương tôn quyền quý, trong đó có các hoạn quan.

Đây cũng là một đề tài để cho Trạng Quỳnh đương thời, lấy đó đem ra nhạo báng, những cái hư rởm của bọn ăn không ngồi rồi, chẳng biết làm gì, vì cái ăn cái mặc, đả có những người cùng đinh khố rách khổ cực lo liệu.

Bọn hoạn quan nơi phủ chúa rất thích chọi gà. Chúng bỏ rất nhiều tiền mua những con gà chọi nòi, đá hay nhất nước, đem về nuôi.

Nghe nói Trạng Quỳnh có con gà đá hay, thắng gà nhiều nơi, kể cả gà của sứ Tàu, chúng bèn đến xin Trạng cho gà đấu thử.

Biết bọn hoạn quan độc ác, thường gây tai họa cho nhiều người, Trạng Quỳnh ghét lắm, quyết làm chúng bẽ mặt một phen. Trạng hẹn chúng sáng ngày mai đem gà đến chọi và loan tin cho bàn dân thiên hạ trong thành đến xem.

Sáng hôm sau, bọn hoạn quan đem gà đến nơi hẹn. Quỳnh cũng ôm một chú gà thiến của người hàng xóm do Quỳnh nói khó mượn được, thủng thẳng bước vào trường gà.

Con gà trống thiến của Trạng Quỳnh vừa thả ra đã bị gà chọi nòi của viên hoạn quan xông đến mổ vào đầu và đá cho một phát toạc ức ra, giãy đành đạch chết ngay. Sau khi đá thắng, chú gà chọi hùng dũng vỗ cánh, vươn cổ gáy một hồi.

Bọn hoạn quan nhảy nhót, reo hò. Bấy giờ, Trạng Quỳnh mới thiểu não bước vào, ôm lấy gà của mình, khóc rống lên, kể lể: - “Khốn nạn thân mày, gà ơi! Khi chưa bị hoạn, mày rất giỏi giang.

Nay bị hoạn mất hai hòn dái rồi, sao không biết thân biết phận, còn hung hăng đấu đá, để đến nỗi chết thảm, chết hại như thế này. Khốn nạn thân mày, gà ơi là gà!” Biết là bị chửi xỏ, bọn hoạn quan vừa tức vừa xấu hổ. Chúng vội vã ôm gà lủi đi giữa tiếng cười giòn giã của dân chúng kinh thành.

(Đón đọc tiếp kì II: Tướng râu kẽm Nguyễn Cao Kỳ săn lùng thần kê)

Theo Bảo Bảo
Phunutoday

Công an đập đầu gà chọi , ( gà nòi )

(Petrotimes) – Ý kiến của luật sư xung quanh vấn đề gà chọi bị cơ quan chức năng tịch thu, đập đầu rồi mang đi tiêu hủy là có dấu hiệu lạm quyền. Người dân cần khiếu nại hoặc khởi kiện vụ việc trên ra tòa để được bồi thường. 
Có dấu hiệu lạm quyền!
“Chính quyền xã Bình Thạnh bắt gà chọi, mang đi tiêu hủy như những trường hợp trên là sai pháp luật và không có căn cứ pháp luật. Mặc khác, đây cũng là hành vi có dấu hiệu lạm quyền”, luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ tịch hội luật gia TP HCM.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ tịch hội luật gia TP HCM cho biết, trong pháp lệnh hành chính, chỉ có những thực phẩm nguy hại đến sức khỏe con người thì mới tạm giữ khẩn cấp. Còn nếu, gà chọi đã qua kiểm dịch thì không thể nào bắt gà của người dân được. Gà chọi không phải là gia súc gia cầm cấm kinh doanh và hạn chế kinh doanh. Gà không phải là vật nguy hiểm.
Nguyên nhân của chính quyền xã đưa ra để tịch thu: “Gà không rõ nguồn gốc” là chuyện lạ… mà có thật. Biên bản tịch thu thể hiện, “gà không rõ nguồn gốc” thì làm sao đã qua kiểm dịch (?!). Luật sư Nguyễn Văn Hậu nói, hành vi bắt gà của công an xã và tiêu hủy của địa phương tại xã Bình Thạnh (huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh) vậy là không đúng.
Người dân cần khiếu nại lên cơ quan chức năng hoặc khởi kiện việc lập biên bản tạm giữ ra tòa án để được bồi thường. Người dân có thể khiến nại để được biết vi phạm theo điều nào của pháp luật đã quy định về “vận chuyển gà không rõ nguồn gốc”?. Con gà chọi không phải là mặc hàng quốc cấm nên bị tịch thu. Con gà là thực phẩm, đã qua kiểm dịch và không phải là vật nuôi nguy hiểm.

Con gà chọi không phải là mặc hàng cấm nên không thể tùy tiện tịch thu.
Cơ quan chức năng phải bồi thường gà cho người dân!
“Xét về góc độ tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính thì chỉ được áp dụng trong trường hợp cần để xác minh tình tiết làm căn cứ quyết định xử lý hoặc ngăn chặn ngay vi phạm hành chính”, luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Giám đốc hãng Luật Giải phóng.
Luật sư Nguyễn Kiều Hưng, Giám đốc hãng Luật Giải phóng phân tích: “Người ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính phải lập biên bản về việc tạm giữ. Trong biên bản phải ghi rõ tên, số lượng, chủng loại tang vật, phương tiện bị tạm giữ và phải có chữ ký của người ra quyết định tạm giữ, người vi phạm.
Người ra quyết định tạm giữ có trách nhiệm bảo quản tang vật, phương tiện đó; nếu do lỗi của người này mà tang vật, phương tiện bị mất, bán, đánh tráo hoặc hư hỏng thì họ phải chịu trách nhiệm bồi thường”.
Luật sư Kiều Hưng cho rằng, cơ quan chức năng tại xã Bình Thạnh đã làm chưa đúng trình tự pháp luật và vi phạm hành chính. Quá trình từ lập biên bản vi phạm, biên bản tạm giữ và quyết định xử phạt phải đi theo một trình tự nhất định.
Biên bản tạm giữ được lập phải có chữ ký của trưởng công an xã và quan trọng nhất là chưa có biên bản vi phạm hành chính. Vì lẽ đó, chính quyền xã Bình Thạnh không thể ra văn bản tạm giữ tang vật trước khi lập biên bản vi phạm hành chính được.
Hưng Lon


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét